
رادیولوژی از دو كلمه رادیو Radio به معنی موج تابش یا اشعه ولوژی یا لوگوس Logus یعنی بیان تشكیل شده است یعنی مطالبی كه از زبان اشعه بیان میشود كه عبارت از تصویری است كه با اشعه ایكس ایجاد میشود.
کشف اشعه ایکس توسط , ویلهلم کنراد رونتگن و همزمان با آغاز Musculoskeleta Radiology بود. بطوریکه اولین رادیوگرافی از انسان ، از دست خانم Bertha ، همسر رونتگن ، در ۲۲ دسامبر ۱۸۹۵ بعمل آمد . رونتگن دراولین روز سال ۱۸۹۶ گزارشی از تحقیقات اولیه خود و اولین تصویر X-Ray به دانشگاه های اروپا فرستاد که باعث شور و هیجان خاصی شد . در ۱۳ ژانویه در یک نمایش اختصاصی و غیر رسroentgen2.jpgمی دستاورد خود را به نمایش گذاشت.
بعداز اصرارهای زیاد از طرف دانشگاه ها، رونتگن ، در ۲۳ ژانویه ۱۸۹۶ درسالن سخنرانی انستیتو فیزیک Wurzburg درهمان ساختمانی که در ۱۸ نوامبر ۱۸۹۵ اشعه ایکس راکشف کرده بود درمورد کشف خود سخنرانی کرده از دست پرفسور آناتومی آقای von Kolliken ، رادیوگرافی کرد که باعث شد پرفسور، رونتگن را مورد تمجید و ستایش قرار بدهد و پیشــنهاد کــرد که پــدیـده جدید را اشعه رونتگن بنامند.
اشعه ایكس از تمام مواد از گاز، مایع و جامدات عبور كرده و البته هر چه جامدات دارای عدد اتمی بالائی باشند كمتر اشعه را عبور میدهند مثلا سرب پرده حاجب خوبی است كه میتواند جلو عبور اشعه را بگیرد لذا در اطاقهای اشعه به منظور حفاظت لای دیوارها از ورقههای سرب نازك استفاده میشود.
دستگاههایی كه در رادیولوژی مورد استفاده قرار میگیرند عبارتند از رادیولوژی ساده معمولی برای تهیه تصویر ریه و استخوان و… ، رادیولوژی دیژیتال كه عمدتا برای آنژیوگرافی استفاده میشود و دستگاه سیتیاسكن برای تهیه تصاویر دیژیتال مقطعی كه بدن را از نظر تصویری عین كالباس به ورقههائی تقسیم مینماید.
عبور اشعه ایكس از بدن ایجاد درد و خونریزی نمیكند ولی بدون ضرر هم نیست اما در حد استانداردهای پزشكی و رادیولوژی و با مراقبت متخصص رادیولوژی و تكنسینها، بدون ضرر یا كم ضرر هستند اما در مقادیر زیاد میتواند منجر به آسیبهای جبرانناپذیر روی بدن شود.
امروزه رادیولوژی جزو جدا نشدنی از هر بیمارستان، درمانگاه و اماکن درمانی است.
رادیولوژی امروزه سه نوع کاربرد دارد: تشخیصی، درمانی و مصارف صنعتی.
کاربرد تشخیصی: منظور کشف بیماریها، شکستگیها و استفادههای کنترلی در بعضی درمانهاست که با کمک آن میتوان بیمار را از طریق سوزن و لوله باریک جراحی نمود.
کاربرد درمانی: منظور اشعه درمانی یا رادیوتراپی برای ریشه کن کردن تومورها و سرطانهاست که در آن مقدار بیشتری اشعه نسبت به رادیولوژی تشخیصی نیازمند است.
مصارف صنعتی: در صنعت با اجسام بیروح و بیزندگی همراه هستیم.
مثلا کنترل ضخامت جوشکاری لولهها، کنترل صدمات موتورهای جت، کنترل چگونگی سکههای قدیمی یا رادیوگرافی از یک تابلو نقاشی برای تحقیق سلامت لایههای رنگ یا کاموای «بوم» تابلو و حتی تعیین سن و جنس جسد.
نسلهای مختلف سیتی اسکن اشعه ایکس، اسپیرال هلیکال، یک ردیف یا 64 یا 128 ردیف همه با فعالیت مهندسی پزشکی و تکامل این تجهیزات پزشکی به موازات اختراعات فیزیک و مکانیک بوجود آمده است. رادیولوژی رشتهای منحصر بفرد است بطوری که یک رادیولوژیست بایستی کمی فیزیک، شیمی، بیولوژی، داروشناسی و مهندسی پزشکی هم بداند.